Rozpoczęcie zimy
Był grudniowy wieczór. Świat za oknami zrobił się cicho-srebrny. Cztery przyjaciółki — Zosia, Lena, Hania i Maja — spotkały się przy starym dębie na skraju wsi. Miały prawie jedenaście lat i każde z nich zimą wydawało się inne: jedna szeptała, druga śmiała się głośno, trzecia liczyła gwiazdy, a czwarta tuliła kubek ciepłej herbaty do dłoni.
— Chodźmy na pole — zaproponowała Lena. — Jest tak pusto i ładnie.
— A ja chcę zobaczyć ślady po sarnach — dodała Hania.
Zosia spojrzała na ciemne niebo. Było krótkie i niskie jak nakrycie stołu. Maja uśmiechnęła się i wzięła przyjaciółki za ręce. Tak rozpoczęła się ich mała zimowa wędrówka.
Powietrze było ostre, pachniało śniegiem, którego jeszcze nie było dużo. Światło z latarni rozmywało się w puchu chmur. Dziewczynki czuły, jak im się rozgrzewają palce, kiedy biegły przez zabłocone chodniki. Miały ze sobą tylko dwie latarki, jedną kocyk i pudełko z ciasteczkami.
Pole ciemne i lekko zaśnieżone
Gdy dotarły do pola, zrobiło się głucho. Pole było płaskie, ciemne jak rysunek ołówkiem, a miękka warstwa śniegu błyszczała pod niewielkim światłem księżyca. Każdy krok zostawiał cichy odgłos zgniecionego puchu.
— Tu jest inaczej — powiedziała Maja. — Jakby wszystko mówiło wolniej.
Hania uklękła i przyjrzała się śladom. Były cienkie i rozrzucone. — To sarny — powiedziała z dumą. — Albo lis.
Zosia wsunęła rękę do kieszeni i wyciągnęła małą karteczkę. Była tam lista pytań, które dziewczynki spisały tydzień wcześniej. Pytań o zimę, o strach, o to, co się dzieje, gdy dzień się kurczy.
— Chciałam wiedzieć — zaczęła Zosia — kiedy znowu będziemy czuć się bezpiecznie wieczorem.
— I dlaczego niebo jest tak niskie — wtrąciła Lena.
Dziewczynki usiadły w kręgu. Kocyk nałożone na kolana przypominał, że mimo chłodu, były razem.
Pytania w śniegu
Zaczęły mówić jedno po drugim. Każde pytanie było prostym szeptem, jakby nie chciały obudzić nocnych zwierząt. Mówiły o małych rzeczach: o tym, czy mrówki pamiętają lato, o tym, czy gwiazdy śpią, o tym, skąd bierze się szron na szybach. Gdy kończyły, wkładały karteczkę do słoika, który trzymały na środku koca.
— Może odpowiedzi są tu, w polu — zasugerowała Lena i wsunęła dłoń pod luzną warstwę śniegu. Wyciągnęła drobny kamyczek, na którym ktoś — dawno temu — wydrapał literę.
Kamyczek był stary, zimny i niespodziewanie gładki. Dziewczynki przyglądały mu się w świetle latarki i poczuły, że znalazły mały skarb. Bez słów wiedziały, że czasem odpowiedzi przychodzą jak kamyk w dłoni — nagle, bez ostrzeżenia.
Małe odwagi
Na polu było trochę strachów. Cień drzewa wyglądał jak wielka postać. Wiatr niósł dziwne dźwięki, które brzmiały jak szeptanie. Lena spojrzała na przyjaciółki i zaproponowała zabawę: każdy z nich wymyśli jedną drobną odwagę, którą zrobi tej zimy.
— Ja skoczę pierwszy raz na łyżwach — oświadczyła Hania, która zawsze bała się przechyłu.
— A ja zadzwonię do babci częściej — powiedziała Maja, bo wiedziała, że babcia lubi opowieści.
Zosia obiecała, że usiądzie przy oknie sama na chwilę, żeby posłuchać jak pada śnieg. Lena pomyślała o rozmowie z nauczycielem o projekcie, który chciała zrobić.
Każde zadanie wydawało się małe, lecz ważne. Wykonanie ich miało dodać odwagi i ciepła do długich zimowych wieczorów. Dziewczynki zapisały swoje odwagi na kolejnej karteczce i wsadziły ją do słoika obok pierwszej.
Obietnica na rok
W pewnym momencie ciszę przerwał ktoś, kto szedł w oddali. To był pan Kowal z pobliskiej chaty, który często przechadzał się po polu, by sprawdzić ogrodzenia dla zwierząt. Zatrzymał się przy nich i uśmiechnął ciepło.
— Widzę, że macie wiele pytań — powiedział. — Zima jest jak książka. Nie wszystko da się przeczytać od razu. Niektóre odpowiedzi przychodzą z czasem.
— Ale wrócimy tu? — zapytała Zosia. — Chcemy znaleźć odpowiedzi.
Pan Kowal poklepał ją po ramieniu. — Wrócicie. Zima wraca co roku, i wy razem z nią. A odpowiedzi? Czasem trzeba poczekać do następnej strony książki.
Dziewczynki uśmiechnęły się. Wspólnie postanowiły: zostawiły na polu mały znak. To była gałązka opleciona kolorową nitką, która miała przypominać im, że tu wrócą. Zawinęły słoik z karteczkami i zakopały go lekko pod kępą trawy. Obiecały sobie, że spotkają się tu za rok w tę samą noc.
— Umowa — powiedziała Lena.
— Umowa — powtórzyły pozostałe.
Powrót i tak
Droga powrotna była cichsza. Każda myśl była miękka, jak śnieżynka, która opada na dłonie. Domy świeciły w oknach. Czuły zapach ciasta i drewna z komina. Gdy rozchodziły się do swoich domów, trzymały w sercach małą pewność: nie wszystkie odpowiedzi trzeba mieć od razu.
Zima nauczyła je cierpliwości. Nauczyła też szacunku — do nocy, do starszych, do przyrody i do siebie nawzajem. Wiedziały, że będą wracać i że rok to wystarczająco dużo czasu, by coś się zmieniło, by coś dorosło, by odwaga stała się zwyczajem.
Rok minął. Wracały na pole, tym razem z cichym podekscytowaniem. Odkopały słoik i przeczytały karteczki. Były uśmiechy, czasem łzy radości, bo niektóre małe odwagi udało się zrealizować. Nie wszystkie pytania miały odpowiedź, ale każde z nich miało teraz swoją część historii.
Stojąc razem, patrzyły na gałązkę okrytą świeżym śniegiem. Lena popatrzyła na przyjaciółki i zapytała szeptem:
— Gotowe dalej szukać?
— Tak — odpowiedziały wszystkie cztery jednocześnie. Tak, głośne i wspólne, proste jak oddech zimowego poranka.
