Pierwsze ślady
W przedszkolu zrobiło się cicho. Maluchy czekały na poranną krzątaninę. Nagle pani Basia zawołała: „Gdzie jest Miś?” Miś był ulubioną maskotką grupy. Zniknął z półki.
Na szczęście zjawił się pan detektyw Marek. Był wysoki i miał spokojne oczy. Nie krzyczał. Ukląkł przy półce. Obejrzał miejsce, gdzie stał Miś. Potarł podbródek. „Spójrzcie ze mną” — powiedział cicho — „zobaczmy ślady”.
Na ziemi leżały małe kropeczki dżemu. Przy półce był malutki kawałek czerwonej nici. Na dywanie były małe ślady błota i jedna włóczkowa nitka jasnożółtego swetra.
„Czy widzicie te ślady?” zapytał. Dzieci patrzyły szeroko otwartymi oczami. Ktoś wskazał na dżem. Ktoś pokazał włóczkę. Pan Marek zapisał wszystko w notesie. Był to jego sposób pracy: obserwować i notować.
„Może ktoś zaniósł Misia na spacer?” zasugerował jeden z chłopców. „A może został pożyczony?” dodała dziewczynka. Pan Marek kiwnął głową. „Dobrze. Zbierzemy informacje. Pomożecie mi?”
Sprawdzanie godzin
Pan Marek lubił sprawdzać godziny. Mówił, że czas pomaga zrozumieć, kto mógł być w danym miejscu. Poprosił panią Basię o listę obecności. Pani Basia podała kartkę. Była tam pismo każdego dziecka i podpisy dorosłych, którzy przyprowadzali maluchy.
„Zobaczmy,” mruknął pan Marek. „Kto zwykle przychodzi najpierw?” „Ja!” zawołał Staś. „A Tomek zazwyczaj przychodzi później, po śniadaniu” — dodała nauczycielka. Pan Marek porównał godziny. Większość dzieci zapisana była na 9:00. Na karcie Tomka było 8:00. Podpis nie był od mamy. „Kto podpisał?” zapytał pan Marek.
Pani Basia spojrzała i westchnęła. „To podpis babci. Dziś Tomek przyszedł wcześniej.” Pan Marek zapisał to. Potem odwiedził kuchnię. Tam pani Jola piekła bułeczki. Ona pamiętała, że widziała ślady dżemu. „Kto lubi dżem?” zapytała pani Jola. „Wszyscy!” odezwały się dzieci.
Pan Marek poszedł na zewnątrz. Ślady błota prowadziły w stronę ogrodu. Były też drobne, okrągłe odciski. Chwilę stał i patrzył. „To nie są ludzkie buty” — powiedział. Ktoś wskazał na kałużę. Woda pluskała cicho. Były tam ślady kaczki. „Fałszywa ścieżka” — uśmiechnął się pan Marek — „kaczka pomogła nam się pomylić.”
Kto mógł więc mieć korzyść z tego, że Miś zniknął? Pan Marek rozmawiał z panią Basią, z kucharką i z dwiema mamami, które przyszły po swoje dzieci. Wszystkie odpowiedzi były miłe. Nikt nie był zły. Jednak pan Marek nie przestał myśleć. Sprawdzał jeszcze jedną rzecz — nitki.
Nitka z czerwonego dżemu była podobna do tej, którą ktoś przyszył do rękawa. Pan Marek porównał ją z nitką na sweterku jednego z chłopców. Nitka pasowała. Sweter należał do Tomka.
Inny punkt widzenia
Pan Marek postanowił porozmawiać z Tomkiem. Tomek był nieśmiały. Zamiast od razu powiedzieć, chłopiec spuścił wzrok. Pan detektyw usiadł obok. „Tomek,” powiedział łagodnie, „widziałem na liście, że dziś przyszedłeś wcześniej. Czy pamiętasz, co robiłeś przed przyjściem?”
Tomek przygryzł wargę. „Babcia musiała iść po chleb… moja siostra boi się burzy. Mały Antek płakał w nocy. Ja dałem mu Misia, żeby się uspokoił” — wyszeptał. „Wróciłem, ale zapomniałem powiedzieć.”
Pan Marek spojrzał na Tomka i na zdjęcie rodziny, które chłopiec trzymał w kieszeni. Jego twarz zmiękła. Zmienił spojrzenie. To była inna strona historii. Tomek nie ukradł Misia. On pożyczył go, bo chciał pomóc bratu. Działanie Tomka było pełne troski, choć złamało zasadę: trzeba prosić o pozwolenie.
Pan Marek zebrał dzieci i dorosłych. Opowiedział wszystko spokojnie. „Tomek wziął Misia, żeby przytulić małego Antka. Zrobił to dobrze, ale nie poprosił o zgodę.” Pani Basia uśmiechnęła się. „Tomek, dziękujemy, że chciałeś pomóc. Miś jest bardzo ważny dla całej grupy. Czy możesz następnym razem zapytać nas najpierw?”
Tomek pokiwał głową i przeprosił. Dzieci podbiegły, objęły Misia. Miś pachniał trochę dżemem i miał mały włos z Tomka przy pazurku. Wszyscy śmiali się cicho. Pan Marek powiedział: „Czasem detektyw musi zmienić spojrzenie. Kiedy patrzymy inaczej, widzimy prawdę.”
Na końcu Tomek pomógł pani Joli zrobić specjalne kanapki. Dostał plasterek jabłka i uścisk od pani Basi. Pani Basia powiedziała o zasadzie: jeśli chcesz pożyczyć coś ważnego, najpierw pytaj. Tomek obiecał. Pan Marek odszedł spokojnym krokiem. Zostawił listę z notatką: „Sprawiedliwość to też zrozumienie.”
Dzieci nauczyły się dwóch rzeczy. Po pierwsze: warto zauważać ślady i zapytać o godziny — to pomaga rozwiązywać zagadki. Po drugie: ważne jest być uczciwym i dbać o innych. Kiedy ktoś potrzebuje pomocy, można jej udzielić, ale też trzeba o tym mówić.
Przedszkole znów było wesołe. Miś miał nowe plastry od Tomka. Każdego dnia ktoś go przytulał. A gdy pojawiła się kiedyś burza, mały Antek już nie płakał. Miał przy sobie nowego przyjaciela i wiedział, że zawsze może poprosić o pomoc. Pan Marek uśmiechnął się pod nosem i powoli poszedł dalej, szukając następnej zagadki do rozwiązania.
