Rozdział 1: Kapitan Mira i ślad, którego nikt nie pamiętał
Morze tego dnia miało kolor stalowego nieba, a wiatr pachniał solą i mokrym drewnem. Na pokładzie „Zadziornej Mewy” skrzypiały liny, a żagle trzepotały jak ogromne białe skrzydła. Kapitan Mira Rdzawa stała przy relingu z lunetą przy oku. Była dorosła, twarda jak stary dąb, ale w oczach miała błysk, który zdradzał, że przygoda wciąż potrafi ją rozbawić.
— Jeśli to znowu będzie wyspa pełna kości i zardzewiałych łańcuchów, to ja wysiadam — mruknął Bosman Kret, niski, szeroki jak beczka, z wąsami tak bujnymi, że mogłyby zamiatać pokład.
— Wysiądziesz? Na morzu? — Mira uniosła brew. — Świetnie. Przywiążemy cię do boi i będziesz straszył mewy.
Załoga parsknęła śmiechem. Najgłośniej Roza, młoda kartografka, która wiecznie miała za uchem ołówek i plamę atramentu na nosie.
Mira sięgnęła do kieszeni skórzanej kurtki i wyciągnęła coś, co wyglądało jak kawałek starej skóry. To była mapka — nie cała, tylko fragment, poszarpany na brzegach jak po kłótni z rekiniem. Na środku widniał znak: spirala, a obok kilka liter, tak wyblakłych, że trzeba było je zgadywać.
— To nasza misja — powiedziała Mira ciszej. — Znaleźć zapomniany trop. Ktoś kiedyś ukrył coś tak dobrze, że nawet pamięć o tym zniknęła. A ja… ja lubię rzeczy, które się wymykają.
— Zapomniany trop? — Roza aż podskoczyła. — Jak… jak ślad na piasku, który zaraz zmyje fala?
Mira uśmiechnęła się krzywo.
— Właśnie. Tylko ten ślad jeszcze nie zniknął. Jest gdzieś przed nami.
Z dołu pokładu wysunęła się głowa kucharza, Wuja Pstrąga, z łyżką jak berło.
— Kapitanie, zupa rybna gotowa! I ostrzegam: kto powie, że jest za słona, ten sam będzie następnym składnikiem!
— Zupa jest zawsze idealna — odparł szybko Kret. — Nawet jeśli czasem… gryzie.
Zaśmiali się znowu, ale Mira czuła pod skórą lekkie napięcie. Na horyzoncie wisiała ciemna smuga chmur. Morze potrafi żartować, ale jego żarty bywają zębowe.
— Kurs na Wyspy Błękitnego Łuku — rozkazała. — Tam zaczniemy szukać.
Rozdział 2: Sztorm, który próbował ich przechytrzyć
Wieczorem niebo zamknęło się jak pokrywa skrzyni. Pierwszy grzmot zabrzmiał, jakby ktoś upuścił ogromną kotwicę prosto na chmury. Wiatr szarpnął żaglami, a „Zadziorna Mewa” przechyliła się, jakby chciała zajrzeć do wody.
— Refować! — krzyknęła Mira. — Szybko, zanim wiatr nas ośmieszy!
Kret pobiegł do lin, Roza przytrzymała mapy w kajucie, żeby nie uciekły przez drzwi, a reszta załogi tańczyła po pokładzie w rytm fal, które wcale nie były do tańca.
Fala uderzyła w burtę i rozprysła się jak zimne szkło. Mira poczuła sól na wargach i metaliczny smak strachu — nie takiego, co paraliżuje, tylko takiego, co ostrzy zmysły.
— Kapitan! — zawołał młody majtek, Edek, cały przemoczony, z włosami przyklejonymi do czoła. — Kompas wariuje!
Mira spojrzała. Igła kręciła się jak pijany bąk.
— To nie kompas — powiedziała. — To burza. W środku jest magnetyczny wir albo… coś innego.
— „Coś innego” to zwykle znaczy kłopoty — jęknął Kret, walcząc z liną, która próbowała go udusić.
Mira zmrużyła oczy. Na prawo, wśród deszczu, mignęło światło — nie błyskawica, tylko zielonkawy blask, jakby ktoś latarnią machał pod wodą.
— Tam! — wskazała. — Trzymajcie kurs na to światło.
— Na światło w burzy? — Roza wybiegła z kajuty z mokrą mapą przyciśniętą do piersi. — To brzmi jak rada z poradnika „Jak szybciej zginąć”.
— Nie zginąć. Znaleźć przejście — odparła Mira. — Burza chce nas kręcić w kółko. A ja nie lubię kręcić się bez sensu.
Woda waliła w pokład, wiatr ryczał, ale Mira stała pewnie, jakby miała stopy przybite do desek. Zauważyła, że zielony blask pojawia się regularnie, jak mrugnięcie.
— To latarnia… ale nie na lądzie — szepnęła. — To znak.
Kret splunął na bok.
— Jak to znak, to mam nadzieję, że znaczy „tu jest ciepła herbata”.
Mira roześmiała się krótko, po czym wrzasnęła:
— Trzymajcie się! Wchodzimy!
Statek wpadł w wąski pas spokojniejszej wody, jakby burza miała tam dziurę. Deszcz wciąż siekł, ale fale nagle zmalały. Zielony blask zniknął.
— Udało się… — wymamrotała Roza, z szeroko otwartymi oczami.
Mira otarła twarz rękawem.
— Burza próbowała nas przechytrzyć. My byliśmy sprytniejsi.
Tylko gdzieś w głębi, pod tym spokojniejszym pasem wody, coś jakby mruknęło. I Mira poczuła, że ich trop właśnie się obudził.
Rozdział 3: Wyspa, która nie chciała być znaleziona
Rankiem burza była już wspomnieniem, ale morze wciąż oddychało ciężko. Na horyzoncie pojawiły się Wyspy Błękitnego Łuku — kilka zielonych plam, otoczonych jasnymi rafami, które z daleka wyglądały jak uśmiech.
— Pięknie — westchnął Edek. — Jak z pocztówki. Tylko pewnie ktoś zaraz wyskoczy z krzaków i nas zje.
— Spokojnie — mruknął Kret. — Jak ktoś cię zje, to przynajmniej przestaniesz gadać.
Mira przestudiowała fragment mapy. Spiralny znak pasował do kształtu jednej z wysp, ale coś się nie zgadzało — na mapie obok spirali była kreska, jakby ścieżka, a na wyspie widać było tylko gęsty las i skały.
— Wyspa nie chce, żeby ją znaleziono — powiedziała Mira. — Dlatego trzeba szukać mądrzej niż oczami.
Wysłała łódź z sobą, Rozą, Kretem i Edkiem. Wiosła zanurzały się w wodzie miękko, a pod powierzchnią migały ryby jak srebrne monety.
Kiedy dotknęli piasku, Mira poczuła ciepło pod stopami. Plaża była gładka i pusta, tylko w oddali stały palmy, które szeptały liśćmi.
— Dobra — Mira schowała mapę. — Szukamy spirali. Może w skałach, może w drzewach. I żadnego dotykania dziwnych muszli, dopóki nie zapytacie Rozy, czy to na pewno muszla.
— A skąd mam wiedzieć, czy muszla jest dziwna? — zapytał Edek.
Roza spojrzała na niego poważnie.
— Jeśli patrzy na ciebie.
Szli w głąb wyspy. Las pachniał wilgocią i żywicą. Owady brzęczały jak małe silniczki. Nagle Kret zatrzymał się i wskazał kijem ziemię.
— Tu. Zobaczcie.
W piasku, tuż przy granicy lasu, był rysunek: spiralny ślad, jakby ktoś kręcił patykiem. Tylko że nie wyglądał świeżo. Był częściowo zasypany, jak wspomnienie.
— Kto to zrobił? — wyszeptał Edek.
Mira uklękła i dotknęła spirali. Piasek był chłodniejszy, jakby pod spodem kryła się kamienna płyta.
— To wejście — powiedziała. — Albo wskazówka.
Roza wyjęła z kieszeni mały kompas… który znów zaczął drgać.
— Igła ciągnie w dół — zauważyła.
— Pod ziemię? — Kret przełknął ślinę. — Ja wolę, jak skarby są na powierzchni. Tak… bardziej przyjaźnie.
Mira wstała.
— Odwaga to nie brak strachu, Kret. Odwaga to wejść mimo strachu. Chodźcie. Szukamy sposobu, żeby to otworzyć.
Wokół spirali znalazła trzy płaskie kamienie. Na każdym był wyryty prosty znak: fala, oko i pióro.
Roza zmarszczyła brwi.
— To zagadka. Fala, oko, pióro… może kolejność?
— Fala to morze — powiedział Edek. — Oko to patrzenie. Pióro to… pisanie?
Kret prychnął.
— Pióro to kurczak. Zgadzam się, kolejność: morze, patrzenie, kurczak.
Mira spojrzała na niego surowo, ale w kąciku ust czaił się uśmiech.
— Pióro może znaczyć wiatr — powiedziała. — Zobaczcie, jak palmy się ruszają. Morze, patrzenie, wiatr. Może trzeba to „zagrać”.
Mira podniosła kamień z falą i położyła go na środku spirali. Nic.
Potem położyła kamień z okiem. Piasek zadrżał lekko, jakby wyspa westchnęła.
Na końcu dołożyła pióro. Ziemia zaszumiała. Spirala rozsunęła się, odsłaniając okrągły otwór, z którego dmuchnął chłodny powiew.
— No pięknie — jęknął Kret. — Wyspa ma piwnicę.
Rozdział 4: Podziemny korytarz i piracka przysięga
Schodzili ostrożnie po kamiennych stopniach. Światło z góry malało, a powietrze pachniało mokrym kamieniem i czymś starym, jak zapomniana księga.
Roza zapaliła latarenkę. Płomień zatańczył i rzucił cienie na ściany. Widać było wyryte symbole: statki, fale, gwiazdy, a wśród nich — ta sama spirala.
— Ktoś tu był przed nami dawno temu — szepnął Edek z mieszaniną zachwytu i strachu.
— Piraci też zostawiają pamiętniki — powiedziała Mira. — Tylko w kamieniu, bo papier nasiąka.
Korytarz prowadził do sali, w której stał kamienny stół. Na nim leżała metalowa obręcz, zardzewiała, ale wciąż mocna, jakby czekała. Obok był przytwierdzony łańcuch, a na ścianie — napis po polsku, choć krzywy i stary:
„Kto szuka zapomnianego śladu, niech pamięta: trop to nie tylko miejsce. Trop to decyzja.”
— To brzmi jak coś, co kapitan by powiedziała, gdyby była poetką — mruknął Kret.
Mira dotknęła napisu palcem. Czuła wgłębienia liter, jak blizny.
— To zostawiła Kapitan Sola — powiedziała cicho. — Słyszałam o niej. Podobno zniknęła, zanim ktoś zdążył ją zdradzić.
Roza spojrzała na metalową obręcz.
— Co to jest?
Mira podniosła ją. Była ciężka i miała wyrytą spiralę.
— To wygląda jak część steru… albo jak klucz do czegoś większego.
Wtem z korytarza dobiegł odgłos — skrzypnięcie, jakby kamień ocierał się o kamień.
— Nie jesteśmy sami — wyszeptał Edek.
Mira zgasiła latarenkę ruchem dłoni. Zostali w półmroku, tylko z cienką smużką światła z góry. Kroki. Ktoś schodził.
Mira przycisnęła obręcz do piersi i skinęła na resztę. Cofnęli się za filar.
Do sali weszli trzej ludzie w mokrych płaszczach. Na czapkach mieli znaki czarnej ośmiornicy.
— Banda Szponu Morskiego — syknął Kret. — Zawsze pojawiają się tam, gdzie nie trzeba.
— Szukać! — warknął jeden z nich. — Kapitan Kałamarz chce to, co ukryła Sola. Podobno prowadzi do skarbu, którego nikt nie umiał nawet nazwać.
Roza ścisnęła rękę Miry.
— Co robimy?
Mira poczuła, jak serce wali jej w żebra jak zbyt gorliwy bęben. Mogła uciec i zostawić obręcz… ale wtedy trop przepadnie. A ona obiecała sobie, że nie będzie piratem, który rezygnuje, gdy robi się ciemno.
Mira wyszła zza filara, pewnym krokiem, jakby to ona tu rządziła.
— Szukacie czegoś? — zapytała głośno.
Trzej piraci odwrócili się gwałtownie. Jeden aż podskoczył.
— Ty… Mira Rdzawa?
— Ta sama. A wy wyglądacie jak ludzie, którzy zgubili drogę do własnego rozumu.
— Oddaj obręcz! — wrzasnął drugi, wyciągając szablę.
Mira uniosła ręce.
— Oczywiście. Zaraz. Tylko najpierw… odpowiedzcie mi na jedno pytanie. Kto z was umie czytać?
Zapadła sekunda ciszy. Kret, schowany, ugryzł się w wąs, żeby nie parsknąć.
— Ja umiem! — burknął pierwszy.
Mira wskazała napis na ścianie.
— To przeczytajcie. Na głos.
Piraci spojrzeli. Ten, co „umiał”, zmrużył oczy i zaczął sylabizować. W tej samej chwili Roza, szybka jak myśl, zapaliła latarenkę i rzuciła ją w bok. Płomień zamigotał, a cienie zatańczyły dziko po ścianach.
Edek gwizdnął tak głośno, że aż echo zabolało uszy. Piraci odruchowo odwrócili głowy.
Mira skoczyła, uderzyła najbliższego obręczą w rękę — szabla zadźwięczała i poleciała na ziemię. Kret wyskoczył z drugiej strony i podciął nogi kolejnemu, mrucząc:
— Pamiętajcie, chłopcy, piwnica jest śliska!
Wszyscy ruszyli do schodów. Mira biegła ostatnia, trzymając obręcz, a z tyłu słyszała wściekłe przekleństwa i tupot.
— Szybko! — zawołała Roza, gdy wypadli na plażę. — Do łodzi!
Biegli przez piasek, potykając się o korzenie. Za nimi, z lasu, wyskoczyli ludzie o czapkach z ośmiornicą.
Mira wskoczyła do łodzi, chwyciła wiosło i odpychała się od brzegu.
— Nie oddamy tropu! — krzyknęła, bardziej do siebie niż do nich. — Nie dziś!
Rozdział 5: Pościg pośród raf i mądrość wiatru
„Zadziorna Mewa” czekała na nich dalej, kołysząc się leniwie, jakby nie wiedziała, że za chwilę będzie miała kłopoty. Gdy tylko weszli na pokład, Mira wrzasnęła:
— Żagle w górę! Kurs na zachodnią zatokę! I nie pytajcie, czemu, bo sama jeszcze układam plan!
Załoga zareagowała błyskawicznie. Roza rozłożyła mapy, Kret przejął ster, a Wuj Pstrąg wychylił się z kuchni z chochlą jak bronią.
— Jeśli oni wejdą na mój pokład, to dostaną zupą prosto w oczy! — zagroził.
Za nimi, z wyspy, wypłynęła mniejsza łódź z czarną ośmiornicą na żaglu. Płynęła szybko, bezczelnie, jak komar, który myśli, że jest orłem.
— Doganiają nas — powiedział Edek, blady.
Mira przyłożyła obręcz do drewnianej kolumny przy sterze. Na jej wewnętrznej stronie zauważyła coś, czego wcześniej nie widziała: maleńkie nacięcia, jak znaki na zegarze.
— To nie tylko klucz — mruknęła. — To wskazówka. Roza, daj mi swoją mapę Wysp.
Roza podała pergamin. Mira położyła obręcz na mapie i przesunęła ją nad wyspami. Spirala obręczy idealnie pasowała do zatoki po zachodniej stronie — takiej, której na zwykłych mapach prawie nie było, bo zasłaniały ją rafy.
— Tam jest przejście — powiedziała Mira. — Wąskie, ale istnieje. A oni tego nie wiedzą.
Kret zmarszczył czoło.
— Rafy nas rozprują jak stary worek.
— Jeśli popłyniemy prosto — tak — odparła Mira. — Ale nie popłyniemy prosto. Popłyniemy jak wiatr.
— Wiatr nie ma kości, ale zawsze znajdzie drogę — mruknęła Roza, jakby przypomniała sobie coś z napisu.
Mira spojrzała na żagle. Wiatr wiał z północy, nierówno, szarpiąc.
— Ustawcie żagle tak, żeby łapały podmuchy na zmianę. Zrobimy zygzak. Kret, słuchaj mnie co do stopnia.
— Ja zawsze słucham… czasem z opóźnieniem — burknął, ale w oczach miał skupienie.
Weszli między rafy. Woda zmieniła kolor na turkusowy, a pod powierzchnią widać było koralowe zęby. Statek sunął powoli, a każdy skręt był jak przechodzenie po linie nad przepaścią.
Z tyłu słychać było świst — pościg wciąż trwał.
— Oni też wchodzą! — krzyknął Edek.
— Bo myślą, że ich wystraszymy rafami — powiedziała Mira. — A ja mam dla nich inną lekcję.
Mira wypatrzyła płyciznę, gdzie fale łamały się inaczej. Kazała Kreta skręcić tuż przed nią. „Zadziorna Mewa” minęła miejsce o włos. Ścigający statek próbował powtórzyć manewr… ale był zbyt pewny siebie.
Rozległ się trzask, jak złamana kość. Czarna łódź osiadła na rafie, a jej żagiel z ośmiornicą zafalował rozpaczliwie.
Z pokładu „Mewy” ktoś zaklaskał. Wuj Pstrąg nawet ukłonił się w stronę wroga, trzymając chochlę.
— Dziękujemy za występ! — zawołał.
Mira odetchnęła, ale tylko na chwilę. Wiedziała, że to jeszcze nie koniec. Banda Szponu Morskiego nie odpuszcza łatwo.
— Dobrze — powiedziała. — Teraz trop prowadzi dalej. Obręcz mówi, że mamy szukać… czegoś na piasku. Tylko że to musi być miejsce, gdzie piasek pamięta dłużej niż zwykle.
Roza przełknęła ślinę.
— Jak zatoka bez fal. Albo plaża w cieniu klifów.
Mira skinęła głową.
— Właśnie tam płyniemy.
Rozdział 6: Zatoka Ciszy i ślad, który zniknął
Dotarli o zmierzchu. Zatoka była schowana między wysokimi skałami, które wyglądały jak dwie dłonie osłaniające tajemnicę. Woda była gładka, prawie nieruchoma. Nawet mewy krzyczały tu ciszej, jakby nie chciały przeszkadzać.
— To miejsce jest… dziwnie spokojne — szepnął Edek.
— To dlatego, że cisza czasem też jest pułapką — odparła Mira, ale jej głos zmiękł. W takich chwilach morze wydawało się starsze od wszystkich opowieści.
Wysiedli na plażę. Piasek był jasny i drobny jak mąka. Mira trzymała obręcz w dłoniach, jakby to była latarnia.
Roza klęknęła i zaczęła rysować patykiem spiralę, porównując ją z mapą.
— Jeśli dobrze rozumiem… trop powinien być tu. Dokładnie tu, gdzie cień skały przecina linię wody w najdłuższym miejscu.
Kret rozejrzał się nerwowo.
— A jeśli trop to… pułapka, a nie wskazówka?
Mira spojrzała na niego uważnie.
— Wtedy wyjdziemy z niej mądrzejsi. Albo szybsi. Najlepiej jedno i drugie.
Wcisnęła obręcz w piasek. Zaskrzypiała, jakby nie lubiła być brudzona. Mira obróciła ją zgodnie z ruchem spirali. Piasek pod nią lekko się zapadł, odsłaniając coś ciemniejszego: płaską płytę, a na niej — wyryty znak stopy.
— Ślad! — Roza aż sapnęła z radości. — Ktoś tu naprawdę był!
Mira poczuła ukłucie emocji, niespodziewane i ciepłe. To było jak dotknięcie dłoni kogoś z przeszłości. Zapomniana kapitan Sola zostawiła im znak: nie skarb w skrzyni, tylko dowód, że odwaga potrafi przejść przez czas.
— To nie jest złoto — powiedziała Mira cicho. — To droga. Dowód, że szukać warto.
Edek nachylił się.
— A dokąd prowadzi?
Mira dostrzegła obok stopy wyryte drobne litery, ledwie widoczne: „Dalej niż mapa. Dalej niż strach.”
Chciała to przeczytać na głos, ale wtedy usłyszała dźwięk — szum, który nie należał do wiatru. Fala. Jedna, większa, jakby morze nagle sobie o nich przypomniało.
— Do tyłu! — krzyknęła Mira.
Wszyscy odskoczyli. Fala wlała się na plażę, gładka i szybka. Przykryła płytę, zalała znak stopy, a gdy cofnęła się, zostawiła po sobie tylko równo wygładzony piasek.
Roza stała z otwartymi ustami.
— Nie… zniknęło.
Mira uklękła i przesunęła dłonią po mokrym piasku. Był idealnie gładki. Żadnego znaku. Żadnej stopy. Tylko chłód wody i ciche syczenie, jakby morze mówiło: „Widziałeś? A teraz pamiętaj sam.”
Kret podrapał się po głowie.
— To… to miał być finał? Przebyliśmy burzę, podziemia i wariatów z ośmiornicą, żeby zobaczyć ślad przez… trzy oddechy?
Mira zaśmiała się cicho, a potem spojrzała na swoją załogę. Na mokre włosy Edka, na atramentowy nos Rozy, na wąsy Kreta, które wyglądały, jakby też przeżyły przygodę.
— Tak — powiedziała. — Bo tropy nie zawsze są po to, żeby je posiadać. Czasem są po to, żeby cię popchnąć.
Roza wytarła oczy rękawem.
— Trochę szkoda.
— Szkoda znaczy, że ci zależało — odparła Mira. — A to znaczy, że jesteś prawdziwą piratką. Nie taką od rabowania, tylko od szukania.
Edek uśmiechnął się niepewnie.
— A co teraz?
Mira wstała, wzięła obręcz i spojrzała na horyzont, gdzie noc zaczynała rozlewać granat.
— Teraz? — Jej głos znów nabrał zadziorności. — Teraz płyniemy dalej niż mapa. I dalej niż strach. A jeśli ktoś zapyta, co znaleźliśmy, powiemy prawdę: zapomniany trop… i ślad, który morze starannie wytarło z piasku.
